Τι είναι η στεφανιαία νόσος;
Η στεφανιαία νόσος είναι ένα πρόβλημα μιας ή περισσότερων στεφανιαίων αρτηριών, δηλαδή των αγγείων που τροφοδοτούν το μυοκάρδιο, το μυϊκό στρώμα της καρδιάς. Το μυοκάρδιο καταναλώνει περισσότερο οξυγόνο από την υπόλοιπη καρδιά, απαιτώντας κατά συνέπεια τη μεγαλύτερη ροή αίματος.
Τύποι στεφανιαίας νόσου
Συνήθως, η στεφανιαία νόσο προκαλείται ως συνέπεια συσσώρευσης αθηρωματικής πλάκας στις στεφανιαίες αρτηρίες (αθηροσκλήρωση). Ωστόσο, όταν η συσσώρευση πλάκας οδηγεί σε στένωση του αγγείου, εμφανίζεται η αποφρακτική στεφανιαία νόσος. Αυτός είναι ο πιο κοινός και καλύτερα κατανοητός τύπος στεφανιαίας νόσου, κατά τον οποίο η προοδευτική στένωση μιας ή περισσοτέρων στεφανιαίων αρτηριών μπορεί να προκαλέσει απόφραξη. Γνωστή κι ως καρδιακή προσβολή, η αιφνίδια απόφραξη των στεφανιαίων αρτηριών απαιτεί άμεση ιατρική φροντίδα.
Η μη αθηρωματική στεφανιαία νόσος, είναι ένας λιγότερο συχνός τύπος της νόσου, ο οποίος δεν είναι αποτέλεσμα συσσώρευσης πλάκας. Αντίθετα, εμφανίζεται λόγω άλλων προβλημάτων της στεφανιαίας αρτηρίας, όπως στεφανιαίος αγγειοσπασμός, ενδοθηλιακή δυσλειτουργία, μικροαγγειακή δυσλειτουργία ή συμπίεση των στεφανιαίων αρτηριών από τον καρδιακό μυ (γεφύρωση του μυοκαρδίου).
Πιο σπάνιος είναι ο αυτόματος διαχωρισμός της στεφανιαίας αρτηρίας, μια κατάσταση κατά την οποία σχίζεται αιφνιδίως το τοίχωμα μιας στεφανιαίας αρτηρίας, δίχως ο ασθενής να έχει προηγούμενο ιστορικό αθηροσκλήρωσης ή άλλων παραγόντων κινδύνου (υπέρταση, διαβήτης, κ.λπ.). Ο αυτόματος διαχωρισμός της στεφανιαίας αρτηρίας είναι ένα φαινόμενο περισσότερο συχνό σε γυναίκες και κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Αίτια και παράγοντες κινδύνου
Η κύρια υποκείμενη αιτία της στεφανιαίας νόσου είναι η αθηροσκλήρωση, δηλαδή η συσσώρευση αθηρωματικής πλάκας, που αποτελείται από λίπη, χοληστερόλη, ασβέστιο και άλλες ουσίες, στα τοιχώματα των στεφανιαίων αρτηριών.
Με την πάροδο του χρόνου, η αθηρωματική πλάκα σκληραίνει (αθηροσκλήρωση) περιορίζοντας περιορίζει το άνοιγμα των αρτηριών (στένωση) και τη ροή του αίματος προς την καρδιά μέχρι του σημείου της απόφραξης. Ειδικότερα, τμήματα της αθηρωματικής πλάκας μπορεί να αποκολληθούν μετά από ρήξη της πλάκας και να σχηματίσουν θρόμβο αίματος (θρόμβωση) με συνέπεια την περαιτέρω στένωση μιας αρτηρίας ή και την πλήρη απόφραξή της. Σε αυτήν την περίπτωση, το τμήμα της καρδιάς που τροφοδοτείται με αίμα από την αποφραγμένη αρτηρία νεκρώνεται και προκαλείται έμφραγμα του μυοκαρδίου.
Οι παράγοντες που ευνοούν την ανάπτυξη αθηρωματικής πλάκας στις στεφανιαίες αρτηρίες είναι πολλοί, μεταξύ των οποίων οι εξής:
• υψηλά επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα
• υπέρταση – υψηλή αρτηριακή πίεση
• σακχαρώδης διαβήτης
• καθιστική ζωή – έλλειψη άσκησης
• διατροφή πλούσια σε ζωικά λίπη
• κάπνισμα
• έντονο στρες
• κληρονομικότητα, οικογενειακό ιστορικό
Η στεφανιαία νόσος αναπτύσσεται συχνά με την πάροδο του χρόνου και οι λιπώδεις εναποθέσεις μπορεί να αναπτυχθούν στις αρτηρίες κατά την παιδική ηλικία και στη συνέχεια να πυκνώσουν και να συσσωρευτούν αργότερα στη ζωή.
Γιατί να επιλέξω τον
Δρ. Νινιό;
Ο Δρ. Νινιός, μαζί με την ομάδα του, αντιμετωπίζουν καθημερινά ακόμα και τα πλέον σύνθετα και δύσκολα περιστατικά με εξαιρετικά αποτελέσματα, ενώ παράλληλα ηγείται σειράς κλινικών μελετών στο Ιατρικό Διαβαλκανικό γύρω από πρωτοποριακές και καινοτόμες τεχνολογίες διαδερμικής επεμβατικής αντιμετώπισης βαλβιδοπαθειών κι άλλων προβλημάτων στην καρδιά.
Συμπτώματα
Η στεφανιαία μπορεί να μην έχει καθόλου συμπτώματα για αρκετά χρόνια κατά τα αρχικά της στάδια, με τη συσσώρευση της πλάκας να εξελίσσεται σιωπηλά για πολύν καιρό. Όταν η συσσώρευση αυτή φτάσει σε ένα κρίσιμο σημείο, τότε εμφανίζονται τα πρώτα συμπτώματα στηθάγχης ή εμφράγματος.
Τα πιο κοινά συμπτώματα της στεφανιαίας νόσου είναι τα εξής:
• Πόνος στο στήθος (στηθάγχη), αίσθημα πίεσης ή σφίξιμο /κάψιμο/βάρος/μούδιασμα στο στήθος, συνήθως στη μέση ή την αριστερή πλευρά του θώρακα
• Πόνος που εξαπλώνεται στα χέρια, τον ώμο, τη γνάθο ή τον λαιμό, συμπτώματα ενδεικτικά εμφράγματος
• Δυσκολία στην αναπνοή
• Αίσθημα παλμών της καρδιάς (ταχυπαλμία ή ακανόνιστος καρδιακός παλμός)
• Απώλεια συνείδησης
Διάγνωση
Οι εξετάσεις που χρησιμοποιούνται συνήθως για τη διάγνωση της στεφανιαίας νόσου περιλαμβάνουν:
• Ηλεκτροκαρδιογράφημα, για τον εντοπισμό προβλημάτων που σχετίζονται με τον καρδιακό ρυθμό.
• Τεστ κοπώσεως, για να εκτιμηθεί πόσο καλά λειτουργεί η καρδιά κατά τη διάρκεια της άσκησης.
• Σπινθηρογράφημα μυοκαρδίου, για τον εντοπισμό περιοχών της καρδιάς που έχουν λιγότερη αιμάτωση.
• Ηχοκαρδιογράφημα, για τον προσδιορισμό του όγκου του αίματος που αντλείται από την καρδιά.
• Στεφανιογραφία, για τον εντοπισμό στενώσεων κι αποφράξεων στα στεφανιαία αγγεία. Η εξέταση πλέον είθισται να πραγματοποιείται από την κερκιδική αρτηρία στο χέρι κι όχι από τη μηριαία.
Αντιμετώπιση
Η σύγχρονη καρδιολογία προσφέρει επιλογές θεραπείας που μπορούν να συμβάλουν στην επιτυχή διαχείριση των συμπτωμάτων της στεφανιαίας νόσου και στη μείωση του κινδύνου περαιτέρω καρδιακών συμβάντων, όπως το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, μια επείγουσα κατάσταση που αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα μπορεί να οδηγήσει στο θάνατο.
Η φαρμακευτική αγωγή περιλαμβάνει τη χορήγηση αντιθρομβωτικών, καθώς και φαρμάκων που συμβάλουν στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και των επιπέδων χοληστερόλης στο αίμα.
Σε πιο προχωρημένο στάδιο απόφραξης των στεφανιαίων αγγείων, απαιτείται επεμβατική θεραπεία για την αποκατάστασης της ροής του αίματος προς την καρδιά. Αυτό επιτυγχάνεται με στεφανιαία αγγειοπλαστική, το γνωστό μπαλονάκι, κατά την οποία ο επεμβατικός καρδιολόγος προχωρά σε διάνοιξη των στενωμένων αγγείων, σε συνέχεια της στεφανιογραφίας ή σε δεύτερο χρόνο.
Η διάνοιξη γίνεται με τη χρήση μιας ειδικής συσκευής που εισάγεται μέσω της κερκιδικής (ή σπανιότερα της μηριαίας) αρτηρίας στον καρπό του ασθενούς και στη συνέχεια οδηγείται στη στενωμένη αρτηρία. Ειδικότερα, ο επεμβατικός καρδιολόγος οδηγεί στο σημείο της στένωσης έναν λεπτό καθετήρα με ένα μπαλονάκι στην άκρη του, το οποίο διαστέλλει τη στενωμένη αρτηρία. Κατόπιν αυτού, με έναν άλλο καθετήρα τοποθετείται μια ενδοπρόθεση (stent) από μέταλλο ή άλλα υλικά, για να διατηρηθεί το άνοιγμα του αγγείου και η σταθερή αιμάτωση της καρδιάς.
Σε περίπτωση που η αθηρωματική πλάκα έχει σκληρύνει (αθηροσκλήρωση) λόγω μεγάλης εναπόθεσης ασβεστίου, τότε υπάρχουν διάφορες τεχνολογίες που επιτρέπουν τη διάνοιξη του στενωμένου αγγείου, όπως:
- Περιστροφική αθηρεκτομή (rotablation): Ένας μεταλλικός καθετήρας με μικροσκοπικά διαμάντια στην επιφάνειά του, που περιστρέφεται σαν «σβουράκι» θρυμματίζει την αθηρωματική πλάκα επιτυγχάνοντας τη και την διάνοιξη του στενωμένου αγγείου. Ο Δρ. Νινιός έχει τελέσει εκπαιδευτής στην εν λόγω τεχνική (από το 2007) σε διάφορα κέντρα στην Ευρώπη.
- Ενδοαγγειακή λιθοτριψία (IVL): Μια νέα τεχνολογία που χρησιμοποιεί υπερηχητικά ωστικά κύματα για τη διάνοιξη της σκληρής αθηρωματικής πλάκας. Ως μέθοδος, βασίζεται στις ίδιες αρχές με την ουρολογική λιθοτριψία, που οποία χρησιμοποιείται για τη διάσπαση λίθων στους νεφρούς.
Όταν υπάρχουν πολλαπλές φραγμένες στεφανιαίες αρτηρίες ή μεγάλη συσσώρευση πλάκας που καθιστά αναποτελεσματική την αγγειοπλαστική, τότε επιλέγεται η χειρουργική αποκατάσταση με αορτοστεφανιαία παράκαμψη (bybass).
Μετά την επέμβαση της στεφανιαίας αγγειοπλαστικής, ο ασθενής κινητοποιείται άμεσα και λαμβάνει εξιτήριο την επόμενη μέρα.
Συμβουλές για την πρόληψη επανεμφάνισης
Η διαχείριση της στεφανιαίας νόσου προϋποθέτει ορισμένες αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως:
• Υιοθέτηση ισορροπημένης διατροφής, χαμηλής σε κορεσμένα λιπαρά και πλούσιας σε φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής αλέσεως και υγιεινές πηγές πρωτεΐνης.
• Τακτική άσκηση και διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους
• Περιορισμένη κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών
• Διακοπή του καπνίσματος
• Έλεγχος της υψηλής αρτηριακής πίεσης και
• Μείωση των επιπέδων χοληστερόλης
• Αποτελεσματική θεραπεία του Σακχαρώδους Διαβήτη
Μιλήστε με το γιατρό σας για το ποιες αλλαγές μπορεί να βοηθήσουν στην κατάστασή σας.
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Επικοινωνήστε μαζί μας
Προγραμματίστε ένα ραντεβού μαζί μας σήμερα και κάντε το πρώτο βήμα προς μια πιο υγιή και ευτυχισμένη καρδιά.